Những việc nên làm trước khi có em bé khi đang sống ở Nhật

Việc chào đón một em bé là cột mốc quan trọng trong cuộc sống của mỗi gia đình. Tuy nhiên, đối với các cặp vợ chồng người Việt đang sinh sống tại Nhật Bản, hành trình này còn đi kèm nhiều điều cần chuẩn bị hơn, từ sức khỏe, công việc, tài chính đến các thủ tục hành chính và chế độ hỗ trợ.

Nhiều gia đình chỉ bắt đầu tìm hiểu khi đã mang thai, dẫn đến việc bỏ lỡ một số mốc thời gian quan trọng hoặc gặp khó khăn trong quá trình làm thủ tục. Trên thực tế, nếu chuẩn bị từ sớm, bạn sẽ chủ động hơn và giảm bớt áp lực khi bước vào thai kỳ.

Dưới đây là những việc quan trọng mà các cặp vợ chồng nên thực hiện trước khi có em bé khi đang sống và làm việc tại Nhật.

1. Khám sức khỏe trước khi mang thai

Đây là bước đầu tiên và cũng là bước quan trọng nhất.

Hai vợ chồng nên khám sức khỏe để:

Đánh giá tình trạng sức khỏe hiện tại.
Phát hiện các bệnh lý có thể ảnh hưởng đến thai kỳ.
Kiểm tra các bệnh truyền nhiễm.
Tư vấn tiêm phòng nếu cần.
Được hướng dẫn bổ sung vitamin và dinh dưỡng.

Nếu người vợ đang mắc bệnh mạn tính hoặc sử dụng thuốc điều trị dài ngày, bác sĩ sẽ tư vấn điều chỉnh trước khi mang thai để đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.

2. Bổ sung axit folic từ sớm

Axit folic là một trong những dưỡng chất quan trọng nhất trong giai đoạn chuẩn bị mang thai.

Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên bắt đầu bổ sung ít nhất 1 tháng trước khi mang thai, đồng thời duy trì trong những tháng đầu của thai kỳ.

Ngoài viên bổ sung, bạn cũng nên xây dựng chế độ ăn đa dạng với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu vitamin.

3. Kiểm tra tình trạng bảo hiểm

Chi phí sinh con tại Nhật có thể khá cao nếu không chuẩn bị trước.

Bạn nên kiểm tra:

Đang tham gia loại bảo hiểm y tế nào?
Có tham gia bảo hiểm xã hội qua công ty không?
Có đủ điều kiện hưởng trợ cấp sinh con và trợ cấp nghỉ thai sản không?

Nếu chưa rõ quyền lợi của mình, hãy trao đổi với bộ phận nhân sự hoặc cơ quan bảo hiểm để được hướng dẫn.

4. Tìm hiểu các khoản trợ cấp khi sinh con

Nhật Bản có nhiều chính sách hỗ trợ dành cho gia đình có con.

Một số khoản hỗ trợ mà bạn nên tìm hiểu trước gồm:

Trợ cấp sinh con.
Trợ cấp nghỉ thai sản.
Trợ cấp nghỉ chăm con.
Trợ cấp nuôi con hằng tháng (児童手当).
Hỗ trợ chi phí khám thai tại địa phương.

Mỗi địa phương có thể có thêm những chương trình hỗ trợ riêng, vì vậy bạn nên tham khảo thông tin tại Tòa thị chính (市役所) hoặc Văn phòng quận (区役所) nơi cư trú.

5. Kiểm tra giấy tờ của hai vợ chồng

Trước khi mang thai, hãy kiểm tra các giấy tờ quan trọng như:

Hộ chiếu còn thời hạn.
Thẻ cư trú.
Thẻ bảo hiểm y tế.
My Number Card (nếu có).
Giấy đăng ký kết hôn.

Nếu kết hôn tại Việt Nam nhưng chưa hoàn tất các thủ tục liên quan khi sống tại Nhật, bạn cũng nên tìm hiểu trước để tránh ảnh hưởng đến các thủ tục sau khi em bé chào đời.

6. Chuẩn bị kế hoạch tài chính

Có em bé đồng nghĩa với việc gia đình sẽ phát sinh nhiều khoản chi mới.

Bạn nên dự trù các chi phí như:

Khám thai.
Sinh con.
Đồ dùng cho em bé.
Tiền thuê nhà (nếu cần chuyển sang nơi ở rộng hơn).
Chi phí giữ trẻ hoặc nhà trẻ sau này.

Việc lập kế hoạch tài chính từ sớm sẽ giúp gia đình chủ động hơn và giảm áp lực trong giai đoạn sau sinh.

7. Xây dựng lối sống lành mạnh

Chuẩn bị mang thai không chỉ là uống vitamin.

Hai vợ chồng cũng nên:

Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng.
Ngủ đủ giấc.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tập thể dục thường xuyên.
Hạn chế thức khuya.
Bỏ thuốc lá.
Hạn chế rượu bia.

Những thay đổi nhỏ trong lối sống có thể mang lại lợi ích lớn cho sức khỏe sinh sản.

8. Tìm hiểu nơi khám thai và sinh con

Tại Nhật, bạn có thể lựa chọn:

Phòng khám sản phụ khoa.
Bệnh viện phụ sản.
Bệnh viện đa khoa có khoa sản.

Mỗi cơ sở sẽ có:

Chi phí khác nhau.
Dịch vụ khác nhau.
Chính sách sinh thường hoặc sinh mổ khác nhau.

Bạn nên tìm hiểu trước để có thời gian lựa chọn nơi phù hợp với nhu cầu và điều kiện của gia đình.

9. Tìm hiểu thủ tục sau khi mang thai

Sau khi bác sĩ xác nhận có thai, người mẹ sẽ cần thực hiện một số thủ tục như:

Nộp Giấy thông báo mang thai (妊娠届).
Nhận Sổ mẹ và bé (母子健康手帳).
Nhận phiếu hỗ trợ khám thai.

Nếu biết trước các bước này, bạn sẽ không bị bỡ ngỡ khi bắt đầu thai kỳ.

10. Trao đổi với công ty về kế hoạch sinh con

Nếu cả hai đang đi làm tại Nhật, việc trao đổi với công ty vào thời điểm phù hợp sẽ giúp:

Hiểu rõ chế độ nghỉ thai sản.
Biết quyền lợi khi nghỉ sinh.
Sắp xếp công việc.
Chuẩn bị cho thời gian nghỉ chăm con.

Đối với người làm theo hợp đồng lao động, việc nắm rõ quyền lợi sẽ giúp bạn bảo vệ lợi ích của mình.

11. Chuẩn bị nơi ở phù hợp

Khi có em bé, nhu cầu về không gian sống có thể thay đổi.

Bạn nên cân nhắc:

Diện tích căn hộ.
Khoảng cách đến bệnh viện.
Giao thông.
Siêu thị và cửa hàng tiện lợi.
Công viên hoặc khu vui chơi.
Nhà trẻ, trường học trong khu vực.

Nếu dự định chuyển nhà, nên thực hiện trước khi bụng bầu lớn để thuận tiện hơn.

12. Chuẩn bị tâm lý cho hành trình làm cha mẹ

Mang thai và nuôi con không chỉ là sự thay đổi về thể chất mà còn là thay đổi lớn trong cuộc sống.

Hai vợ chồng nên:

Chia sẻ mong muốn và kỳ vọng với nhau.
Thống nhất kế hoạch chăm sóc con.
Phân chia công việc trong gia đình.
Chuẩn bị tinh thần cho những thay đổi sau khi em bé chào đời.

Sự đồng hành của cả hai sẽ giúp hành trình làm cha mẹ trở nên nhẹ nhàng hơn.

13. Checklist trước khi có em bé tại Nhật

13.1. Sức khỏe

Khám tiền sản.
Tiêm phòng nếu cần.
Bổ sung axit folic.
Điều chỉnh chế độ ăn uống.
Duy trì lối sống lành mạnh.

13.2. Giấy tờ

Kiểm tra hộ chiếu.
Kiểm tra thẻ cư trú.
Kiểm tra thẻ bảo hiểm.
Chuẩn bị giấy đăng ký kết hôn.

13.3. Tài chính

Lập kế hoạch chi tiêu.
Tìm hiểu các khoản trợ cấp.
Kiểm tra chế độ thai sản.

13.4. Công việc

Tìm hiểu chế độ nghỉ sinh.
Chuẩn bị kế hoạch nghỉ việc tạm thời nếu cần.

13.5. Cuộc sống

Chọn bệnh viện sinh.
Chuẩn bị nơi ở phù hợp.
Tìm hiểu thủ tục sau khi mang thai.

14. Câu hỏi thường gặp

14.1. Khi nào nên bắt đầu chuẩn bị mang thai?

Tốt nhất là khoảng 3–6 tháng trước khi dự định có em bé. Đây là khoảng thời gian phù hợp để khám sức khỏe, tiêm phòng (nếu cần), bổ sung axit folic và điều chỉnh lối sống.

14.2. Có cần cả hai vợ chồng cùng khám sức khỏe không?

Nên.

Khả năng mang thai và sức khỏe thai kỳ phụ thuộc vào cả người vợ và người chồng. Việc cùng khám sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề nếu có và nhận được tư vấn toàn diện hơn.

14.3. Có cần mua bảo hiểm bổ sung trước khi mang thai không?

Điều này phụ thuộc vào nhu cầu và điều kiện của từng gia đình. Bạn nên tìm hiểu kỹ quyền lợi của bảo hiểm y tế hiện có và tham khảo các sản phẩm bảo hiểm thương mại nếu thấy cần thiết. Hãy đọc kỹ điều khoản về thời gian chờ và phạm vi chi trả trước khi tham gia.

14.4. Có nên chọn bệnh viện sinh từ sớm?

Có.

Nhiều bệnh viện hoặc phòng khám sản phụ khoa tại Nhật có số lượng tiếp nhận sản phụ giới hạn. Việc tìm hiểu và đăng ký sớm sẽ giúp bạn có nhiều lựa chọn hơn.

14.5. Nếu chưa đăng ký kết hôn thì có nên mang thai không?

Bạn vẫn có thể mang thai và sinh con tại Nhật. Tuy nhiên, việc chưa đăng ký kết hôn có thể khiến một số thủ tục liên quan đến khai sinh, xác nhận quan hệ cha con hoặc làm giấy tờ cho trẻ trở nên phức tạp hơn. Nếu có kế hoạch sinh con, hai bạn nên tìm hiểu trước các quy định liên quan.

Kết luận

Chuẩn bị có em bé không chỉ là chuẩn bị cho một thai kỳ, mà còn là chuẩn bị cho một giai đoạn hoàn toàn mới của cuộc sống. Đối với người Việt đang sinh sống tại Nhật, việc chủ động tìm hiểu về sức khỏe, bảo hiểm, trợ cấp, giấy tờ và các thủ tục hành chính sẽ giúp hành trình mang thai và sinh con diễn ra thuận lợi hơn.

Không cần phải chuẩn bị mọi thứ một cách hoàn hảo, nhưng chuẩn bị sớm sẽ giúp bạn có nhiều thời gian hơn để đưa ra những quyết định phù hợp cho gia đình. Khi sức khỏe được chăm sóc tốt, tài chính được lên kế hoạch và cả hai vợ chồng cùng đồng hành, bạn sẽ tự tin hơn để chào đón thành viên mới.