Với những loại mụn cần được bàn chuyên sâu hơn như: mụn ẩn, mụn đầu đen, mụn thịt… đều có những bài viết riêng và đặc biệt là chuyên đề mụn gồm 4 phần, các bạn có thể đọc lại từng phần theo những liên kết sau đây nhé:
- Phần 1: Mụn là gì? – Phân loại các loại mụn? – Nguyên nhân gây mụn? – Phương pháp cơ bản điều trị cho từng loại mụn (Xem tại đây).
- Phần 2: Sơ đồ các khu vực mụn trên da mặt – Phương pháp điều trị cho từng khu vực (Xem tại đây).
- Phần 3: Sơ đồ các khu vực mụn trên body (cơ thể) – Phương pháp điều trị cho từng khu vực (Xem tại đây).
- Phần 4: Liệt kê danh sách và giải thích về các thành phần hoá học trị mụn cũng như các liệu pháp khác (Xem tại đây).
Và ngày hôm nay, tiếp tục một loại mụn được viết chuyên sâu hơn, đó chính là mụn nang hay còn gọi là mụn bọc.
I/ MỤN NANG LÀ GÌ?
Mụn nang là loại mụn có lẽ là đáng sợ nhất, nó gây cảm giác đau nhức, khó chịu, như những “khối u”, thường mụn nang sẽ lớn và để lại tổn thương trên da của bạn. Loại mụn này bắt đầu sâu bên trong lớp da và nguyên nhân thường là do tác động bởi bên trong cơ thể, cho dù đó là kích thích tố, dị ứng, hay nhạy cảm với thực phẩm. Những nốt mụn này mất rất nhiều thời gian để lành và những loại thuốc bôi thường không có tác dụng. Cách duy nhất đảm bảo mụn này được huỷ diệt chính là để yên chúng, tuyệt đối không được nặn, nếu nặn bạn sẽ chỉ làm mụn sưng to, sâu hơn và mất nhiều thời gian hơn để lành. Đặc biệt nếu vết mụn bị vỡ mạnh trong quá trình nặng thì có nguy cơ sẽ để lạo sẹo hoặc một vết đỏ khó lành.
Trong một số trường hợp, mụn nang nếu được nặn không thành công hoặc vì lý do nào đó bất kì được xẹp đi nhưng vẫn còn có nhân mụn còn lại sẽ biến thành các mụn dormant, loại này thì không được xếp vào loại mụn của riêng. Nhân mụn này không đau khi bạn chạm vào, nhưng vẫn còn lại trong da. Đôi khi những loại mụn này khó thấy, nhưng sờ thì bạn có thể cảm thấy được. Có thể bạn bị nhầm lẫn với mụn ẩn, vì mụn này thường giống như mụn ẩn, rất khó lấy ra và ở lại trong da của bạn một khoảng thời gian khá dài.
Vậy giải pháp của 2 vấn đề này là gì? Chúng ta cùng bắt đầu bên dưới nhé.
II/ GIẢI PHÁP CHO MỤN NANG – MỤN BỌC
A/ Tuyệt đối không được nặn mụn nang
Nếu thấy xuất hiện mụn nang thì đầu tiên bạn phải kiểm soát được bàn tay của mình, tuyệt đối không được nặn, kể cả bằng dụng cụ nặn mụn hay là bằng tay. Bởi vì hầu hết chúng ta đều có một tư tưởng rằng phải loại bỏ cồi mụn thì vết mụn mới được lành hoặc phẳng, nhưng đối với dạng mụn này một lần nữa mình xin được nhắc lại là không thể, nó có thể khiến da bạn bị nhiễm trùng, để lại sẹo lõm hoặc lồi vĩnh viên.
Lý do thứ 2 không được nặn mụn nang là nhân mụn nằm rất sâu bên trong da, thậm chí bạn có thể không chắc rằng có thể loại bỏ được 100% nhân mụn, nếu loại bỏ không được hoàn toàn thì chúng có thể tái viêm trở lại, thậm chí còn tội tệ hơn. Trường hợp khác như đã nói bên trên là chúng sẽ biến thành các mụn dormant kéo dài rất lâu trên da.
B/ Phương pháp điều trị mụn nang – mụn bọc
1. Sử dụng gạc ấm
Cách này được cho là phương pháp điều trị tốt nhất đối với mụn nang.
Cách thực hiện là các bạn mua một tấm gạc y tế được tiệt trùng, sau đó đặt tấm gạc vào trong nước ấm (chú ý không dùng nước quá nóng, cũng không dùng nước ít độ ấm quá, ở khoảng giữa nóng và ấm là tốt nhất), vắt khô. Nên gấp gạc có độ dày gần như khăn nhé, không nên để gạc mỏng. Sử dụng miếng gạc đó đặt lên vết mụn cho đến khi hết nhiệt và thực hiện lặp lại nhiều lần.
Nguyên tắc hoạt động của phương pháp này là gạc ấm sẽ giúp giết chết các vi khuẩn và giảm viêm, ngoài ra còn giúp nhũ hoá các chất bã nhờn bị mắc kẹt trong lỗ chân lông để tạo đầu mụn nhanh hơn. Khi có đầu mụn và vết mụn được khô thì việc nặn mụn sẽ dễ dàng và nguy cơ rủi ro ít hơn.
Để biết về cách nặn mụn đúng, các bạn có thể xem lại bài viết tại đây nhé.
2. Sử dụng tea tree oil
Tea tree oil được xem là một sản phẩm điều trị mụn tuyệt vời và kháng khuẩn cực kì tốt. Nó có tính sát trùng và chống nấm nên không chỉ được sử dụng để điều trị mụn mà còn có thể sử dụng cho một số vết thương hở (tuy nhiên với vết thương hở là mụn trên mặt thì không nên dùng vì da mặt nhạy cảm hơn so với da cơ thể, bạn chỉ nên dùng cho những nốt mụn chưa bị vỡ).
Các nghiên cứu đã chứng minh rằng tea tree oil 5% có thể được hiệu quả như 5% benzoyl peroxide mà không hề gây kích ứng như là dùng benzoyl peroxide nên những ai bị kích ứng với benzoyl peroxide thì có lẽ tea tree oil là một giải pháp.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp sử dụng tea tree oil cồi mụn không được hiện lên mà vết mụn trở nên “chai” cứng và biến thành mụn dormant nên đây không phải là giải pháp hàng đầu cho mụn nang.
3. Gặp bác sĩ da liễu
Nếu như bạn bị mụn nang vào đúng lúc đang có sự kiện quan trọng như còn 2-3 ngày nữa là đám cưới chẳng hạn thì những điều trên có thể sẽ không khiến bạn hài lòng vì chúng giải quyết khá chậm, bạn phải mất từ 7-10 ngày nên giải pháp gặp bác sĩ là giải pháp hiệu quả nhất khi muốn mụn nang biến mất vào ngày hôm sau.
Cách thực hiện của bác sĩ là sẽ tiêm vào da cortisone hoặc steroid, vết mụn nang của bạn sẽ nhỏ ngay lập tức và tạo thành một vết đỏ. Tuy nhiên phương pháp này không được khuyến khích trừ những trường hợp cần thiết như đã nói bên trên, bởi vì chúng có khả năng sẽ gây ra vết lõm trên da của bạn.
C/ Phương pháp điều trị mụn dormant
Bên trên đã giải thích cho các bạn về mụn dormant, đây là một loại mụn vô cùng khó chịu. Vết mụn của bạn không bị viêm, nhưng cứ ở mãi trên da, tạo thành một vết sưng màu tối (khác với sẹo lồi), vết sưng này không bị tổn thương khi bạn chạm vào nó nhưng trông rất mất thẩm mỹ, kéo dài trên da nếu không biết cách xử lý.
Và cách xử lý tốt nhất cho loại mụn này chính là phải nhớ các nguyên tắc sau đây:
- Tuyệt đối không được nặn hoặc cố ép chúng ra vì càng ép thì càng khiến da bị tổn thương, trường hợp tệ hơn là nó sẽ khiến vết mụn biến thành mụn nang viêm và để lại sẹo vĩnh viễn.
- Tẩy tế bào chết 1 tuần 2 lần. Tẩy tế bào chết giúp tăng tốc độ “làm mới” của làn da, giúp các vết mụn nằm dưới sâu được đẩy dần lên bề mặt da và đến 1 thời điểm thích hợp bạn sẽ có thể nặn chúng được ra khỏi da.
Các mụn dormant thường kéo dài trong khoảng vài tuần, thậm chí là kéo dài đến 2-3 tháng, có người có thể mất đến 6 tháng để chúng biến mất hoàn toàn.
Các bạn chú ý là sau một thời gian tẩy tế bào chết, bạn sẽ thấy mụn nhỏ hơn và cồi mụn có thể được hình thành, tệ hơn là nó sẽ trở lại thành một mụn viêm (không lớn như ban đầu), lúc này bạn nên xử lý nhẹ nhàng bằng những phương pháp như đã được nhắc đến ở Chuyên đề mụn phần 4 thì nốt mụn sẽ được giải quyết và không bị lặp lại.
III/ NGĂN NGỪA MỤN NANG VÀ SỰ HÌNH THÀNH MỤN DORMANT
Thay vì điều trị chúng thì chúng ta cần nên ngăn chặn chúng. Và như đã nói ở bên trên, các loại mụn này được hình thành thường do yếu tố bên trong chứ không phải là sự tác động bên ngoài. Yếu tố bên trong ở đây xin nhấn mạnh nhất 2 yếu tố sau:
- Do mất cân bằng nội tiết tố
- Do dị ứng với thực phẩm
Đối với mất cân bằng nội tiết tố ví dụ rõ ràng nhất là mụn xuất hiện trong quá trình dậy thì, chu kỳ kinh nguyệt, mang thai và mãn kinh. Mụn do nội tiết tố gây ra thường không xuất hiện trên toàn bộ khuôn mặt mà khu vực xung quanh cằm và hàm là có nhiều nhất.
Phụ nữ thường bị mụn này nhiều hơn nam giới, vì phụ nữ chúng ta cứ đến chu kì hằng tháng là sẽ hay xuất hiện mụn. Tuy nhiên, đàn ông cũng có thể gặp mụn nội tiết tố. Spikes trong testosterone có khả năng là nguyên nhân khi đàn ông ăn quá nhiều đậu nành.
Một số sản phẩm uống bổ sung được khuyên dùng đối với vấn đề nội tiết như sau:
- Blackmores – Evening primrose oil
- Blackmores – Fish oil
- Bioceuticals – Fish oil (đây là hãng dược của Úc dành riêng cho các bác sĩ và dược sĩ mới có thể mua được, có sản phẩm fish oil dạng lỏng vô cùng tốt, hấp thụ nhanh và hiệu quả khoảng gấp 6 lần)
- Blackmores – Fish oil + Evening primrose oil (loại này vô cùng tiện, kết hợp cả 2, các bạn chỉ cần mua 1 hộp là đủ)
- Blackmores – Bio Zinc
Ngoài ra uống trà xanh mỗi ngày cũng là sự lựa chọn vô cùng tốt, trà xanh chống viêm tốt, giúp tăng hàm lượng hormone và insulin không ổn định. Mỗi ngày bạn có thể uống từ 2-3 cốc nhé.
Ngưng uống sữa bò tươi vì trong sữa bò tươi có chứa hormone Androgen, đây là hormone khiến mụn nhiều hơn.
Chú ý: Trà xanh ở đây là green tea, bạn có thể ra siêu thị mua trà khô của những hãng uy tín có ghi “trà xanh – green tea” là được, không cần phải là lá chè tươi. Trà Oloong hay matcha cũng là trà xanh nhé nhưng thuộc loại cao cấp hơn, các bạn vẫn có thể uống cũng được nhé.
Hy vọng bài viết này sẽ có ích cho các bạn.
Thông tin tham khảo: Panacea