I/ RETINOIDS LÀ GÌ?
Retinoids là tên gọi chung cho các phái sinh của Vitamin A được sử dụng trong các sản phẩm chăm sóc da. Được giới thiệu đầu tiên vào năm 1971, Tretinoin được FDA Mỹ công nhận kiểm duyệt đầu tiên với cái tên Retin-A. Kể từ đó thì Retinoids nổi lên như một loại cure-all tức giải quyết được hết các vấn đề về da. Các bác sĩ da liễu nhận ra da bệnh nhân mụn của họ có chiều hướng mềm mại, sạch mụn, căng sáng và ít dấu hiệu lão hoá hơn. Tất nhiên nói là cure-all là nói hơi quá một chút vì có một số vấn đề ko giải quyết được bằng Retinoids cũng như một số da nhạy cảm ko dùng được Retinoids. Tuy nhiên nói vậy thì cũng chẳng ngoa bởi công dụng đa năng siêu phàm của nó. Cho đến bây giờ thì Retinoids vẫn là BÁ ĐẠO nhất và chưa có thành phần nào địch được nó về khoản mụn nhọt hay chống lão hoá.
Hiện giờ thì Retinoids có ở dạng bôi và uống (ví dụ như Accutance là Isotretinoin hay 13-cis Retinoic Acid). Bài này sẽ chỉ tập trung ở dạng bôi do dạng uống phức tạp cần có sự hướng dẫn cặn kẽ của bác sĩ.
II/ TÁC DỤNG CỦA RETINOIDS
1/ Trị mụn: Tác dụng đầu tiên nổi bật vượt trội của Retinoids được công nhận hơn 40 năm nay là khả năng trị mụn. Nếu bạn đã thử mọi cách và phải bó tay với mụn trên mặt thì hãy cho Retinoids một cơ hội. Khi bôi lên da, Retinoids có thể làm thông lỗ chân lông bị tắc, ngăn ngừa các tế bào chết bít lỗ chân lông bằng cách tăng cường tốc độ bong da chết và giảm thiểu tuyến dầu. Retinoids cũng có tác dụng chống sưng tấy, kháng khuẩn nên rất hữu hiệu trong việc trị mụn. Chính vì tác dụng trên mà Retinoids cũng giúp trong việc giảm thiểu sẹo để lại do mụn sưng tấy, giảm lỗ chân lông, giảm dầu… Lưu ý rằng loại Retinoids thường đc sử dụng nhất trong việc trị mụn là Retinol và Tretinoin (mạnh hơn Retinol).
2/ Chống lão hoá: Tretinoin là sản phẩm Retinoids đầu tiên được FDA Mỹ đã công nhận khả năng chống lão hoá, giảm thiểu các dấu hiệu lão hoá do ánh nắng mặt trời. Tretinoin có khả năng tăng cường sản xuất Collagen, kích thích tuần hoàn mạch máu dưới da, làm mờ vết thâm nám và nếp nhăn, cho da căng mọng hơn. Bạn nào thử Google Tretinoin phần Images ra sẽ thấy một loạt ảnh Before and After khủng luôn. Ngoài ra, ở dạng yếu hơn ví dụ như Retinol thì công dụng không được rõ rệt như Tretinoin nhưng tác dụng chống lão hoá và trị mụn là vẫn có. Nếu sử dụng ở nồng độ cao và đúng cách thì cũng không thua kém lắm đâu.
Ngoài ra Retinoids có khả năng trị một số vấn đề bệnh da liễu nhưng bỏ qua vì chúng ta chỉ quan tâm phần làm đẹp thôi ^^.
II/ LỰA CHỌN RETINOIDS PHÙ HỢP
Retinoids bao gồm các chất điển hình Retinyl Pamitate, Retinol, Retinal, Tretinoin, Isotretinoin (cả uống và bôi)… Để ngắn gọn dễ hiểu, mục đích cuối cùng của ta khi bôi các Retinoids điển hình lên mặt là muốn các chất đó chuyển hoá thành Retinoic Acid để làm việc cho hiệu quả cao. Bài này sẽ chỉ tập trung ở một số loại điển hình. Bạn nào muốn tìm hiểu thêm có thể vào link này.
1/ Retinyl Pamitate (một loại Retinyl Esters): Chất này đc sử dụng rất nhiều trong các loại mỹ phẩm nhưng thuộc dạng Retinoids yếu vì phải trải qua nhiều bước chuyển hoá mới thành đc Retinoic Acid nên hiệu quả không cao (ước chừng kém 20 lần Retinol).
2/ Retinol: Retinol là lựa chọn của số đông mọi người vì ở nước ngoài Retinol không cần đơn của bác sĩ và khả năng gây kích ứng thấp hơn Tretinoin. Ai mới sử dụng và muốn thử thì nên bắt đầu từ Retinol trước rồi chuyển qua Tretinoin sau cũng được. Retinol thì cũng phải trải qua bước chuyển hoá để thành Retinoic Acid nhưng ngắn hơn các loại Retinyl Esters (ước chừng Retinol nhẹ hơn Tretinoin 20 lần). Các sản phẩm Retinol có cường độ từ mạnh đến cao ví dụ Paula’s Choice, FutureDerm hay MUAC có 0.01%, 0.03%, 0.1%, 0.5%, 1%. Và phải từ 0.1% trở lên mới thấy rõ tác dụng.
* Lưu ý: vì Retinol phải trải qua quá trình chuyển hoá nên phụ thuộc vào độ pH. Độ pH lý tưởng để Retinol làm việc là pH Neutral tức là tầm 5 – 6. Vì vậy bạn nên cẩn thận khi sử dụng với các sản phẩm mang tính Acid như là BHA, AHA, Vitamin C… Nếu được thì sử dụng acid buổi sáng và Retinol buổi tối. Còn không muốn hi sinh BHA AHA buổi tối vậy thì phải chịu khó đợi bôi acid xong tầm 30’ thì mới bôi tiếp Retinol.
* Một số sản phẩm Retinol nổi tiếng từ bình dân đến cao cấp bao gồm:
– Neutrogena Healthy Skin Anti-Wrinle Cream, Night; Neutrogena Ageless Intensives Tone Correcting Moisture SPF 30
– RoC Retinol Correxion Sensitive Night Cream; RoC Retinol Correxion Deep Wrinkle Night Cream
– Paula’s Choice RESIST Intensive Wrinkle Repair Retinol Serum (0,1%)
– Paula’s Choice Clinical 1% Retinol Treatment
– MUAC Retinol Serum
– FutureDerm Time-Release Retinol 0.5
3/ Tretinoin: Là sự lựa chọn tối ưu cho mọi người vì nó chính là Retinoic Acid không phải trải qua quá trình chuyển hoá gì cả nên không lo về pH. Nó cũng là dạng Retinoids mạnh, gấp khoảng 20 lần Retinol. Điều này có nghĩa là nếu bạn sử dụng 0.025% Tretinoin thì tương đương với 0.5% Retinol. Tretinoin này ở nước ngoài khó kiếm vì phải có đơn của bác sĩ còn ở Việt Nam thì mua rất dễ ở các hiệu thuốc. Tuy nhiên dạng này mạnh và có thể gây nên một số dấu hiệu kích ứng ban đầu như khô đỏ, rát, bong tróc… Vậy nên lời khuyên cho các bạn mới sử dụng Tretinoin là sử dụng ở nồng độ thấp trước tầm 0.025% và sử dụng cường độ thấp 2-3 lần 1 tuần. Khi da đã quen thì tăng dần nồng độ lên 0.05%, 0.1% và cường độ lên có thể là hàng tối nếu da chịu đc. Bạn cũng nên có một quy trình dưỡng da tốt, bôi kem chống nắng đều đặn cho da khoẻ mạnh giảm thiểu các tác dụng phụ của Tretinoin.
* Ai bị mụn nhọt nặng mà Tretinoin cũng bó tay thì phải gặp bác sĩ xem thuốc Tazarotene rồi Isotretinoin nhưng mấy thành phần này nặng lắm.
* Lưu ý: Khi sử dụng Tretinoin nhiều nguồn cho rằng không nên sử dụng cùng AHA BHA, VitC hay Benzoyl Peroxide. Về mặt lý thuyết thì sử dụng AHA hay Benzoyl cùng Tretinoin không giảm tác dụng của cái nào hết vì Tretinoin không phụ thuộc pH nhưng không nên vì khả năng kích ứng da là quá cao do độ nặng đô của 2 em nó. Còn nếu da chịu được thì có thể sử dụng. Còn BHA và C thì có thể dùng cùng Tretinoin 2 vấn đề gì hết vì vốn dĩ BHA cũng nhẹ nhàng hơn AHA chút. Nói chung là vấn đề này vẫn còn nhiều chiều không rõ ràng. Thêm nữa là Tretinoin có thể bị ảnh hưởng bởi một số loại tia đèn nên tốt nhất bạn bôi xong nên đi ngủ luôn. Nếu muốn chắc chắn bạn có thể dùng Tretinoin dưới dạng Gel Microsphere vì theo nghiên cứu nó ít nhạy cảm hơn với ánh đèn. Tuy nhiên loại này ở VN hay Châu Á hình như không có. Nguồn: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3579485/
* Một số sản phẩm Tretinoin:
– Retin-A 0.025%, 0.05% và 0.1%: Nổi tiếng và là loại thông dụng nhất ở Mỹ. Giá bên Thái khoảng 100-200k.
– Tretinoin YSP 0.05%: Thành phần thì khá tương tự như Retin-A do Malaysia sản xuất và bán với giá ~60k.
– Locacid, Hiteen Gel: Trong blog Crazy Angela On Mars by Thảo thì nó nhiều cồn, khô và có kháng sinh nên có thể gây rát, hợp ai dùng chuyên trị mụn và da nhờn. Da khô hoặc thường chắc sẽ không thích lắm.
IV/ SỬ DỤNG RETINOIDS
Routine được khuyên khi dùng Retinol là sử dụng sau các sản phẩm Acid (BHA, AHA, VitC) và Serum. Sau bước Acid đợi khoảng 20-30’ rồi mới bôi tiếp Serum và Retinol để độ pH của da phục hồi lại. Còn với Tretinoin thì dùng sau 10-15’ sau khi dùng Acid cho khô vì Tretinoin không lo pH như Retinol. Sau đó thì đợi 20-30’ cho Tretinoin ngấm rồi bôi tiếp các bước còn lại. Tránh bôi quá gần mắt và mồm.
KEM CHỐNG NẮNG: Cái này có nhắc đi nhắc lại cũng không thừa nhỉ. Khi sử dụng bất kì sản phẩm Retinoids nào (hoặc kể cả không dùng) thì bạn cũng nên chú ý việc bôi KEM CHỐNG NẮNG đầy đủ vì da bạn sẽ nhạy cảm hơn với ánh nắng mặt trời. Cái này không đùa được đâu nhé. Nếu bạn nghĩ mình không nghiêm túc được trong việc sử dụng kem chống nắng thì không nên dùng Retinoids vì nó có thể phản lại tác dụng. Ngược lại nếu chăm chút đúng cách da bạn sẽ đẹp lên từng ngày. Về sau lớn tuổi nhìn ai chăm ai không chăm sẽ biết ngay. Ai MANG THAI hoặc CHO CON BÚ thì không dùng Retinoids nhé.
Khi da bạn bước sang tuổi 21 là sự sản xuất collagen đã bắt đầu giảm đi đáng kể tầm 1% mỗi năm, da sẽ bắt đầu xuất hiện các dấu hiệu lão hoá và các nếp nhăn. Từ tuổi này trở đi hàng năm bạn sẽ thấy mình già đi khá rõ rệt. Chính vì thế mà ở tuổi này các bác sĩ da liễu đã khuyên dùng Retinoids rồi. Phòng bệnh hơn chữa bệnh nhỉ. Dùng bây giờ để năm 40 tuổi người ta vẫn nghĩ là mình 30 ^^. Thêm nữa các bạn cũng nên lên một quy trình dưỡng da cẩn thận vì không có sản phẩm đơn lẻ nào có thể giúp cải thiện mọi vấn đề về da được mà phải là một quy trình hoàn thiện.
Tóm lại, làm gì cũng phải kiên trì. Theo nghiên cứu thì thường ở tuần thứ 6 trở đi mới thấy khác biệt, có khi hơn. Thêm nữa là nhiều bạn sẽ bị purging (mụn ẩn trồi lên nhiều hơn) và có tác dụng phụ. Lúc đó hãy kiên trì điều chỉnh đừng bỏ cuộc. Có người đến vài tháng sau mới thấy đỡ. Làm đẹp phải kiên trì đừng nóng ruột nha mọi người.
Nhìn chung nếu có thể thì hãy dùng Retinoids nhất là Retinol và Tretinoin sớm.
* Lưu ý: Các bạn nên đọc kĩ hướng dẫn trước khi sử dụng. Chỉ dùng 1 lượng nhỏ bằng hạt đỗ cho cả mặt vào ban đêm thôi nhé!
Mong rằng thông tin này giúp ích cho các bạn!